हरिकिशोर शर्मा / भदौ २४, जिराभवानी, पर्सा
पर्साको ठोरी गाउँपालिका तथा आसपासका सीमावर्ती क्षेत्रमा अवैध घरेलु मदिरा नियन्त्रणका लागि प्रहरीले सञ्चालन गरेको अभियानका क्रममा स्थानीय बासिन्दा र प्रहरीबीच विवाद उत्पन्न भएको छ। प्रहरीले अवैध रूपमा उत्पादन तथा भण्डारण गरिएको घरेलु मदिरा र त्यसका कच्चा पदार्थ नियन्त्रणमा लिई नष्ट गर्ने क्रममा केही स्थानीयले प्रहरीको कारबाहीप्रति असन्तुष्टि जनाएका हुन्।
स्थानीयबाट प्राप्त जानकारीअनुसार, इलाका प्रहरी कार्यालय तथा जिल्ला प्रहरी कार्यालय पर्साबाट खटिएको संयुक्त प्रहरी टोलीले गोप्य सूचनाका आधारमा विभिन्न स्थानमा पुगेर घरेलु मदिरा उत्पादन तथा भण्डारण भइरहेको भनिएका घर तथा टहरामा कानुनबमोजिमको प्रक्रिया पूरा गरी निरीक्षण तथा खोजतलास गरेको थियो। सो क्रममा मदिरा बनाउन प्रयोग हुने कच्चा पदार्थ तथा तयार मदिरा राखिएका ड्रमलगायतका सामग्री फेला परेपछि नियन्त्रणमा लिएर नष्ट गरिएको प्रहरीले जनाएको छ।
प्रहरीका अनुसार सीमावर्ती क्षेत्रमा हुने अवैध गतिविधि नियन्त्रण गर्नुका साथै अवैध घरेलु मदिराको उत्पादन तथा बिक्री–वितरणबाट हुन सक्ने जनस्वास्थ्यसम्बन्धी जोखिम न्यूनीकरण गर्ने उद्देश्यले अभियान सञ्चालन गरिएको हो। प्रहरीले यस्तो कारबाही नियमित सुरक्षा तथा नियन्त्रण प्रक्रियाअन्तर्गत गरिएको जनाएको छ।
स्थानीयको गुनासो : कारबाहीको प्रक्रिया पारदर्शी हुनुपर्ने
यता, केही स्थानीय बासिन्दा तथा साना व्यवसायीले भने प्रहरीको कारबाहीको शैलीप्रति असन्तुष्टि व्यक्त गरेका छन्। उनीहरूले घर तथा व्यवसायिक स्थलमा प्रवेश गरी खोजतलास गर्दा कानुनी प्रक्रिया, अधिकार र मर्यादाको पूर्ण पालना हुनुपर्ने माग गरेका छन्।
घरेलु मदिरा उत्पादन तथा बिक्रीलाई आफ्नो जीविकोपार्जनको माध्यम बनाउँदै आएका केही विपन्न परिवारले प्रहरीको अभियानबाट आफूहरू प्रभावित भएको गुनासो गरेका छन्। उनीहरूले अवैध गतिविधि नियन्त्रण गर्नु आवश्यक भए पनि कारबाही गर्दा साना व्यवसायी तथा विपन्न परिवारलाई मात्र लक्षित गर्न नहुने बताएका छन्।
एक स्थानीयले भने, “प्रहरीले घर तथा व्यवसायिक स्थलमा पुगेर सामान नियन्त्रणमा लिँदा सर्वसाधारणमा त्रासको अवस्था सिर्जना भएको छ। कारबाही गर्दा कानुनी प्रक्रिया र स्थानीयको अवस्थालाई पनि ध्यान दिनुपर्छ।”
स्थानीयले प्रहरीको अभियानलाई ‘प्रहरी आतंक’ का रूपमा चित्रण गर्दै विरोध जनाए पनि प्रहरी पक्षले भने अभियान कानुनविपरीत गतिविधि नियन्त्रणका लागि सञ्चालन गरिएको जनाएको छ। स्थानीयले लगाएका आरोपबारे सम्बन्धित प्रहरी निकायको थप आधिकारिक धारणा भने सार्वजनिक हुन बाँकी छ।
सीमावर्ती क्षेत्रमा निगरानी बढाउँदै प्रहरी
नेपाल–भारत सीमा क्षेत्रसँग जोडिएको ठोरी तथा आसपासका नाकाबाट अवैध रूपमा घरेलु मदिरा भारततर्फ लैजाने तथा अन्य गैरकानुनी गतिविधि हुने गरेको सूचनाका आधारमा सुरक्षा निकायले निगरानी बढाएको बताइएको छ।
स्थानीयको माग भने कारबाही गर्दा स्पष्ट कानुनी प्रक्रिया अपनाइनुपर्ने, खोजतलास तथा नियन्त्रणका क्रममा पारदर्शिता कायम गर्नुपर्ने र अवैध कारोबारमा संलग्न मुख्य सञ्जालमाथि प्रभावकारी अनुसन्धान हुनुपर्ने रहेको छ।
घरेलु मदिरा नियन्त्रण अभियानलाई लिएर ठोरी क्षेत्रमा प्रहरीको कारबाहीको समर्थन र विरोध दुवै देखिएको छ। अवैध मदिरा नियन्त्रणसँगै त्यसमा निर्भर परिवारको जीविकोपार्जन तथा कानुनी प्रक्रियाबीच सन्तुलन कायम गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ।
