तीन सेन्टिमिटरको पातमा दुर्गा भवानी, महिला सुरक्षाको सन्देश

मोतिहारी, २७ असोज।

शारदीय नवरात्रको अवसरमा भारतको बिहारस्थित मोतिहारीका बालुवा कलाकार मधुरेन्द्र कुमारले तीन सेन्टिमिटरको हरियो पीपलको पातमा दुर्गा भवानीको सूक्ष्म चित्र बनाउँदै महिला सुरक्षा र सम्मानको सन्देश दिएका छन्। बालिकामाथि हुने दुर्व्यवहार तथा छेडछाडका घटनाबाट चिन्तित कलाकारले करिब तीन घण्टाको मेहनतमा यो कलाकृति तयार पारेका हुन्।

सानो पातमा सिंहमाथि सवार दुर्गा भवानीको चित्रसँगै अंग्रेजीमा ‘STOP GIRLS HARASSMENT’ (बालिकामाथिको छेडछाड बन्द गरौँ) र ‘RESPECT ALL WOMEN’ (सबै महिलाको सम्मान गरौँ) भन्ने सन्देश लेखिएको छ। आकारमा सानो भए पनि कलाकृतिले महिला सुरक्षा, समानता र सम्मानको महत्त्व उजागर गरेको छ।

सानो पातमा दुर्गा भवानीको स्वरूप

कलाकृतिको मुख्य आकर्षण सिंहमाथि सवार दुर्गा भवानीको सूक्ष्म चित्र हो। देवीका हातमा त्रिशूल, तरबार, धनुषबाणलगायत अस्त्रशस्त्र देखाइएको छ। यसले शक्ति, साहस र अन्यायविरुद्धको संघर्षलाई प्रतीकात्मक रूपमा प्रस्तुत गरेको छ।

पीपलको पातलाई माध्यम बनाउँदै कलाकारले धार्मिक आस्था र सामाजिक चेतनालाई एउटै कलाकृतिमा समेटेका छन्। नवरात्रमा दुर्गा भवानीको आराधना गरिने सन्दर्भलाई महिला सुरक्षा र सम्मानसँग जोड्दै उनले सकारात्मक सन्देश दिन खोजेका छन्।

नारी शक्तिका विविध रूप

कलाकृतिमा दुर्गा भवानीसँगै महिला वकिल, चिकित्सक, स्नातक, सेफ, प्रहरी अधिकारी, कामकाजी महिला, अग्निनियन्त्रक, शिक्षिका र अन्तरिक्ष यात्रीका आकृतिहरू पनि समावेश छन्।

यी आकृतिले न्याय, स्वास्थ्य, शिक्षा, प्रशासन, व्यवसाय, सुरक्षा, विज्ञान तथा अन्तरिक्ष अनुसन्धानलगायत क्षेत्रमा महिलाको भूमिकालाई उजागर गर्छन्।

महिलालाई शक्ति र सम्मानको प्रतीकका रूपमा पूजा गर्ने समाजमा उनीहरूमाथि छेडछाड, दुर्व्यवहार र विभेद हुनु चिन्ताजनक विषय भएको कलाकारको भनाइ छ। महिलाप्रतिको सम्मान धार्मिक अनुष्ठानमा मात्र सीमित नभई दैनिक व्यवहारमा समेत देखिनुपर्ने उनले बताएका छन्।

‘देवीको पूजासँगै छोरीहरूको सुरक्षाको संकल्प आवश्यक’

कलाकार मधुरेन्द्र कुमारले नवरात्रको शुभकामना दिँदै प्रत्येक महिला तथा बालिकालाई सम्मान र सुरक्षा प्रदान गर्न आग्रह गरेका छन्।

उनका अनुसार दुर्गा भवानी शक्ति, साहस र अन्यायविरुद्धको संघर्षकी प्रतीक हुन्। नवरात्रमा देवीको पूजा गर्नुका साथै समाजका हरेक छोरी र महिलालाई सुरक्षित तथा सम्मानजनक वातावरण दिनु सबैको दायित्व हो।

बालिकामाथि हुने छेडछाड समग्र समाजसँग जोडिएको समस्या भएको उल्लेख गर्दै उनले तीन सेन्टिमिटरको पातमा कलाकृति तयार पारेर हरेक महिलालाई भयमुक्त जीवन जिउने अधिकार रहेको सन्देश दिन खोजेको बताएका छन्।

उनले देवीको आराधनासँगै महिला सम्मान र सुरक्षाको संकल्प लिन तथा बालिकामाथि हुने दुर्व्यवहारविरुद्ध आवाज उठाउन अपिल गरेका छन्।

बालुवादेखि पातसम्म कलाको प्रयोग

मधुरेन्द्र कुमार बालुवामा विभिन्न आकृति बनाउने कलाकारका रूपमा परिचित छन्। उनले बालुवासँगै हरिया पात, फलफूल, तरकारी तथा अन्य प्राकृतिक वस्तुलाई पनि कलाको माध्यम बनाउँदै आएका छन्।

उनका सिर्जनामा धार्मिक आस्था, राष्ट्रिय गौरव, सामाजिक चेतना, वातावरण संरक्षण, शान्ति र समसामयिक विषय समेटिने गरेका छन्। सामान्य र साना वस्तुमा सूक्ष्म चित्रणमार्फत प्रभावकारी सन्देश दिन सक्नु उनको कलाको विशेषता हो।

पीपलको पातमा दुर्गा भवानीको चित्र तयार पार्नु उनको यही सिर्जनात्मक प्रयोगको अर्को उदाहरण हो।

अन्तर्राष्ट्रिय महोत्सवदेखि विश्व कीर्तिमानसम्म

मधुरेन्द्रले विभिन्न राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय कला महोत्सव र सार्वजनिक कार्यक्रममा आफ्नो सिर्जनात्मक क्षमता प्रस्तुत गर्दै आएका छन्। सन् २०२० मा ओडिशामा आयोजित अन्तर्राष्ट्रिय बालुवा कला महोत्सवमा उनको सहभागिता उल्लेखनीय उपलब्धिमध्ये एक हो।

उनको कला यात्रामा लन्डन बुक अफ वर्ल्ड रेकर्ड्ससँग सम्बन्धित सम्मान तथा सोनपुर मेलामा भगवान् विष्णु र गज–ग्राह प्रसङ्गमा आधारित ५० वटा बालुवा कलाकृति प्रदर्शन गरेको उपलब्धि पनि उल्लेख गरिन्छ। उक्त प्रदर्शनसँग सम्बन्धित उपलब्धि एसियन बुक अफ वर्ल्ड रेकर्ड्समा समेत दर्ता भएको जनाइएको छ।

उनले प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीसँग सम्बन्धित चित्र, राष्ट्रिय गौरव, सांस्कृतिक सम्पदा, धार्मिक प्रसङ्ग, वातावरण संरक्षण र विश्व शान्तिजस्ता विषयमा पनि कलाकृति तयार पार्दै आएका छन्। सन् २०२६ मा ब्रिक्ससँग सम्बन्धित स्वागत कलाकृतिमा बालुवा, माटो, कोइलाको खरानी र हरिया पातलगायत प्राकृतिक सामग्री प्रयोग गर्नु उनको विविध कलात्मक प्रयोगको अर्को उदाहरण हो।

कलाको आकार सानो, सन्देश ठूलो

शारदीय नवरात्रका अवसरमा तयार पारिएको यो कलाकृति धार्मिक चित्रमा मात्र सीमित छैन। यसले महिला सुरक्षा, सम्मान र सामाजिक जिम्मेवारीको महत्त्वसमेत उजागर गरेको छ।

तीन सेन्टिमिटरको पीपलको पातमा उतारिएको दुर्गा भवानीको चित्रमार्फत कलाकारले समाजमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउन कला प्रभावकारी माध्यम बन्न सक्ने सन्देश दिएका छन्।

कलाकृतिले देवीको पूजा गर्नुका साथै प्रत्येक महिला र बालिकाको सम्मान गर्न, सुरक्षित वातावरण प्रदान गर्न तथा छेडछाड र दुर्व्यवहारविरुद्ध सामूहिक रूपमा आवाज उठाउन आह्वान गरेको छ।