मोतिहारी । कलाका लागि क्यानभासको आकारभन्दा कलाकारको कल्पना, सिर्जनशीलता र सीप महत्वपूर्ण हुन्छ भन्ने उदाहरण प्रस्तुत गर्दै बिहारका चर्चित स्यान्ड आर्टिस्ट मधुरेन्द्र कुमारले यसपटक अनौठो कला प्रयोग गरेका छन्।
परम्परागत क्यानभासको सट्टा भोजमा खाना पस्कन प्रयोग हुने पत्तललाई क्यानभासका रूपमा प्रयोग गर्दै कलाकार मधुरेन्द्रले भारतको नयाँ दिल्लीस्थित भारत मण्डपमा आयोजित १८औँ बीआरआईसीएस शिखर सम्मेलनमा सहभागी हुने विश्व नेताहरूका चित्र कोरेका छन्।
मधुरेन्द्रले पत्तलमा भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी, चीनका राष्ट्रपति सी चिनफिङ, रूसका राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन, इरानका राष्ट्रपति मसुद पेजेस्कियन, ब्राजिलका राष्ट्रपति लुइज इनासियो लुला दा सिल्भा, दक्षिण अफ्रिकाका राष्ट्रपति सिरिल रामाफोसा, इजिप्टका राष्ट्रपति अब्देल फताह अल–सिसी, इथियोपियाका प्रधानमन्त्री अबी अहमद तथा इन्डोनेसियाका राष्ट्रपति प्रबोवो सुबियांतोसहित विभिन्न विश्व नेताहरूका चित्र त्रिकोणाकार संरचनामा तयार गरेका छन्।
कलाकृतिमा “WELCOME TO INDIA – BRICS 2026” भन्ने सन्देशसमेत समावेश गरिएको छ। छुट्टाछुट्टै पत्तलमा विश्व नेताहरूका चित्र बनाएर फ्रेमको स्वरूपमा सजाइएको उक्त कलाकृति बीआरआईसीएस सम्मेलनका लागि भारत आएका विश्व नेताहरूको स्वागतमा समर्पित गरिएको कलाकार मधुरेन्द्रले बताएका छन्।
१५ दिनको मेहनतमा तयार
कलाकार मधुरेन्द्रका अनुसार उक्त विशेष कलाकृति तयार गर्न करिब १५ दिन लागेको थियो। सामान्य क्यानभासको तुलनामा पत्तलको सतह फरक हुने भएकाले त्यसमा सूक्ष्म चित्र कोर्न सहज थिएन। कठिनाइका बाबजुद उनले अनुहारको बनोट, आँखा, कपाल, दाह्री तथा भावभङ्गिमाजस्ता सूक्ष्म विवरणलाई कलाकृतिमा उतार्ने प्रयास गरेका छन्।
मधुरेन्द्रले विश्व नेताहरूका चित्र बनाउनु मात्र आफ्नो उद्देश्य नभएको बताएका छन्। कला माध्यमबाट भारतको आतिथ्य, विश्व शान्ति, संवाद र अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यको सन्देश दिन खोजिएको उनको भनाइ छ।
रेतदेखि पत्तलसम्म नयाँ–नयाँ प्रयोग
मधुरेन्द्र कुमार प्रयोगधर्मी कलाकारका रूपमा परिचित छन्। उनले परम्परागत क्यानभासमा मात्र सीमित नभई रेत, माटो, कोइलाको खरानी, पीपलका पात तथा फलफूल र तरकारीजस्ता विभिन्न माध्यम प्रयोग गर्दै कलाकृति सिर्जना गर्दै आएका छन्।
यसपटक सामान्यतः खाना पस्कन प्रयोग हुने पत्तललाई क्यानभास बनाएर विश्व नेताहरूका चित्र उतार्नु उनको प्रयोगधर्मी कला यात्राको अर्को नयाँ अध्याय बनेको छ। दैनिक जीवनमा सामान्य रूपमा प्रयोग हुने पत्तललाई सूक्ष्म चित्रकलामार्फत कलात्मक स्वरूप दिने प्रयास उनले गरेका छन्।
कलामार्फत विश्व सहकार्यको सन्देश
मधुरेन्द्रका अनुसार बीआरआईसीएसजस्तो अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा विश्वका विभिन्न देशका नेताहरू एकै ठाउँमा भेला हुन्छन्। त्यसैले आफ्नो कलाकृतिमार्फत देशहरूबीच संवाद र सहकार्यबाट विश्वका साझा समस्याको समाधान खोज्न सकिने सन्देश दिन खोजिएको हो।
उनले भने, “मैले यो कलाकृतिमार्फत विश्वका तमाम नेताहरूलाई भारतमा स्वागत गर्ने प्रयास गरेको हुँ। मेरो कलाको सन्देश विश्वका सबै देशले आपसी मतभेद बिर्सेर एकजुट हुनुपर्छ भन्ने हो। मिलेर अघि बढेमात्र विश्वमा शान्ति स्थापना गर्न र ठूला चुनौतीको समाधान गर्न सकिन्छ।”
सामाजिक सञ्जालमा आकर्षण
पत्तलमा बनाइएका विश्व नेताहरूका चित्रका तस्बिरहरू सामाजिक सञ्जालमा समेत आकर्षणको केन्द्र बनेका छन्। विभिन्न देशका नेताहरूका अनुहारसँगै भोजमा प्रयोग हुने सामान्य पत्तललाई कलाको माध्यम बनाइनु यस कलाकृतिको मुख्य विशेषता बनेको छ।
कलाकार मधुरेन्द्रको यो प्रयोगले कला कुनै एक माध्यममा मात्र सीमित नहुने सन्देशसमेत दिएको छ। कलाकारले आफ्नो कल्पना र सिर्जनशीलताका माध्यमबाट दैनिक जीवनमा प्रयोग हुने सामान्य वस्तुलाई समेत आकर्षक कलाकृतिमा रूपान्तरण गर्न सक्ने देखाएका छन्।
फोटो क्याप्सन : बीआरआईसीएस २०२६ को अवसरमा भोजमा प्रयोग हुने पत्तलमा विश्व नेताहरूका चित्र समेटिएको विशेष कलाकृतिसहित स्यान्ड आर्टिस्ट मधुरेन्द्र कुमार।









