भारत/असम
मानव तस्करी जस्तो भयावह समस्याबीच एक राहतपूर्ण खबर सार्वजनिक भएको छ। करिब १० महिनादेखि तस्करहरूको नियन्त्रणमा परेकी १६ वर्षीया नाबालिग बालिकाको सकुशल उद्धार गरिएको छ। यस सफल अभियानले केवल एक परिवारको आशा फर्काएको मात्र होइन, मानव तस्करी विरुद्ध भइरहेका प्रयासहरूलाई पनि थप मजबुत बनाएको छ।
यो घटना भारतको असम राज्यको तामुलपुर क्षेत्रस्थित बिनोवापुर गाउँको हो। त्यहाँका एक गरीब परिवार आफ्नो जीविकोपार्जन मजदुरी गरेर चलाउँदै आएका छन्। सन् २०२५ को जुलाई महिनामा उनीहरूको १६ वर्षीया छोरी घर नजिकैबाट अचानक हराएकी थिइन्। सुरुमा परिवारले उनी आफ्नी हजुरआमाको घर गएकी होला भन्ने सोचेका थिए, तर त्यहाँ पनि कुनै खबर नपाएपछि परिवारमा चिन्ता बढ्दै गयो। धेरै खोजीपछि अन्ततः सन् २०२५ को अक्टोबर महिनामा तामुलपुर प्रहरी चौकीमा हराएको उजुरी दर्ता गरियो।
समय बित्दै जाँदा पनि बालिकाको कुनै सुराक नपाएपछि परिवारले उनलाई मानव तस्करहरूले अपहरण गरी बेचबिखन गरेको हुनसक्ने आशंका गर्न थाले। त्यसैबीच स्थानीय संस्था असम सेन्टर फर रुरल डेभलपमेन्ट (ACRD) तामुलपुरले यस घटनालाई गम्भीर रूपमा लिँदै प्रहरी निरीक्षक मनोज कुमार शर्मा र सीमान्त मुख्यालय तेजपुरका महानिरीक्षकसमक्ष विषय पुर्याएको थियो। साथै बालिकाको सुरक्षित उद्धारका लागि पहल गर्न अनुरोध गरिएको थियो।
मानव तस्करी विरुद्ध कार्यरत इकाइ अन्तर्गत सञ्चालन भइरहेको “मिशन निर्भया” अभियानमार्फत प्रहरी निरीक्षक मनोज कुमार शर्माले यस घटनालाई प्राथमिकताका साथ अघि बढाएका थिए। यस अभियानको उद्देश्य सीमावर्ती क्षेत्रहरूमा मानव तस्करीका पीडितहरूलाई उद्धार गरी सुरक्षित रूपमा घर फर्काउनु हो।
प्रहरी निरीक्षक शर्माले यस घटनालाई अत्यन्त गम्भीरतापूर्वक लिँदै विभिन्न निकाय र आफ्नो नेटवर्कमार्फत निरन्तर समन्वय र खोजी कार्य जारी राखे। यस अभियानमा राष्ट्रिय मानवअधिकार आयोगका सदस्य प्रियांक कानूनगो, पश्चिम बंगाल बाल अधिकार संरक्षण सल्लाहकार अनन्या चक्रवर्ती तथा मिशन मुक्ति फाउन्डेसनका निर्देशक वीरेन्द्र कुमार सिंहले सक्रिय भूमिका निर्वाह गरेका थिए।
कोलकातादेखि उत्तर २४ परगना सम्म खोजी
अनुसन्धानका क्रममा सुरुमा कोलकाताको सियालदह क्षेत्रमा बालिका रहेको सूचना प्राप्त भएको थियो। त्यहाँ विभिन्न स्थानमा निगरानी र खोजी गरिए पनि तत्काल सफलता मिलेन। लामो अनुसन्धानपछि अन्ततः पश्चिम बंगालको उत्तर २४ परगना जिल्लाको गाइघाटा क्षेत्रमा बालिका रहेको ठोस जानकारी प्राप्त भयो।
यसपछि गाइघाटा प्रहरी थानालाई जानकारी गराइयो। गाइघाटा प्रहरीले सक्रियता देखाउँदै तेस्रो स्थानमा गरिएको कारबाहीमार्फत नाबालिग बालिकालाई सकुशल उद्धार गर्न सफल भयो।
परिवारको आँखामा खुशीका आँसु
बालिकाको उद्धार भएको खबर जब परिवारलाई सुनाइयो, सुरुमा उनीहरूलाई विश्वास नै लागेन। तर पुष्टि भएपछि १० महिनादेखिको पीडा र प्रतीक्षापछि छोरी सुरक्षित फर्किने खबरले परिवारका सदस्यहरूको आँखामा खुशीका आँसु झरे। परिवारले उद्धार अभियानमा संलग्न सबै अधिकारी तथा संस्थाप्रति हार्दिक आभार व्यक्त गरेका छन्।
उद्धार अभियानमा यी व्यक्तिहरूको महत्वपूर्ण भूमिका
यस उद्धार अभियानमा प्रहरी निरीक्षक मनोज कुमार शर्मा (एएचटियु), राष्ट्रिय मानवअधिकार आयोगका सदस्य प्रियांक कानूनगो, सीमान्त मुख्यालय तेजपुर, बाल अधिकार संरक्षण सल्लाहकार अनन्या चक्रवर्ती, मिशन मुक्ति फाउन्डेसनका निर्देशक वीरेन्द्र कुमार सिंह तथा पश्चिम बंगालको गाइघाटा प्रहरी थानाका प्रभारी निरीक्षक सुवासिश दत्ता, सहायक उपनिरीक्षक विष्णु बिस्वास, एलसी सुस्मिता दास मौलिक, प्रहरी जवान बलराम सरकार र स्वराज दास लगायतको महत्वपूर्ण योगदान रहेको थियो।
मानव तस्करी विरुद्ध सशक्त सन्देश
यो घटना केवल एक बालिकाको सुरक्षित उद्धारको कथा मात्र होइन, समन्वित प्रयास, सचेतना र दृढ संकल्प भए मानव तस्करी जस्तो जघन्य अपराध विरुद्ध प्रभावकारी कदम चाल्न सकिन्छ भन्ने सन्देश पनि हो। समाजमा जागरूकता, तत्परता र सहकार्य भएमा प्रत्येक पीडितलाई न्याय दिलाउन सम्भव छ भन्ने यस घटनाले स्पष्ट पारेको छ।
